Avrupa'da rekor sıcaklık ve kuraklık nehirleri kuruttu

Avrupa, bu yaz yaşanan rekor sıcaklıklar ve uzun süreli kuraklık nedeniyle ciddi bir hidrolojik krizle karşı karşıya kaldı. Ren, Tuna ve Po nehirleri başta olmak üzere kıtanın başlıca su damarları rekor düşük seviyelere ulaştı; bu durum yük taşımacılığını aksatırken tarımsal üretimi de olumsuz etkiliyor.

Sıcaklık artışı 2.79 derece

İstanbul Nişantaşı Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, Copernicus uydu verilerine dayanarak 2026 yılında Avrupa genelinde haziran-temmuz aylarında 2.79°C'lik bir sıcaklık artışı yaşandığını belirtti. Özçelik, Almanya merkezli bir hatta Avrupa'yı ikiye ayırdığında batı bölgelerinde 'çok sıcak' ya da 'aşırı sıcak', doğu bölgelerinde ise 'sıcak' ya da 'çok sıcak' düzeyde sıcaklık artışları gözlendiğini aktardı.

Özçelik, bu sıcaklık artışlarının sadece yağış eksikliğiyle açıklanamayacağını, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi afetlerin yanı sıra baraj, göl ve akarsulardaki su seviyesi düşüşünden kaynaklanan sosyo-ekonomik sorunlara da yol açtığını söyledi. Önümüzdeki dönemde kısa süreli şiddetli sağanaklar, taşkınlar ve hortumların da görülebileceğini ekledi.

Tuna Nehri'nde tarihi düşüş

Avrupa'nın en uzun nehri olan ve yaklaşık 2.900 kilometre boyunca dokuz ülkeden geçerek Karadeniz'e dökülen Tuna Nehri, yakın tarihin en düşük su seviyelerine ulaştı. Özçelik, Budapeşte civarındaki ölçümlere göre nehrin son 70 yılın en düşük seviyesinde olduğunu, ancak drenaj hattının tamamı değerlendirildiğinde bu seviyenin kayıtlardaki en düşük düzey olabileceğini belirtti.

Suların çekilmesiyle Tuna Nehri'nde yüzyıllardır gizli kalan çok sayıda kalıntı ortaya çıktı. Bunlar arasında Roma İmparatorluğu dönemine ait liman yapıları, 1944 yılında Sovyet ordusunun ilerleyişini engellemek amacıyla batırılan savaş gemileri, mayın tarama gemileri, batıklar, yüzlerce kiloluk patlamamış mühimmat, buzul çağına ait mamut fosilleri ve 15-19. yüzyıllara ait 'kuraklık taşları' bulunuyor. Sırbistan'ın Sremska Mitrovica kasabası yakınlarında da Sava Nehri'nin çekilmesiyle 'Sloven' adlı eski bir buharlı geminin enkazı gün yüzüne çıktı.

Nükleer santraller risk altında

Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin düşmesi, Romanya'nın tek nükleer santrali olan ve ülkenin elektrik ihtiyacının beşte birini karşılayan Cernavodă santralinin soğutma suyu bulamamasına yol açtı. Ordunun patlayıcılarla suyu santrale yönlendirme girişimlerinin sonuç vermemesi üzerine tesis ağustos ortasında kapatıldı. Macaristan'ın elektrik üretiminin yaklaşık %40'ını karşılayan Paks Nükleer Santrali de benzer bir su kıtlığı nedeniyle kapanma noktasına geldi.