BM'den Hürmüz Boğazı'nda gübre taşımacılığı için güven mekanizması çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM), küresel çatışmaların dünya gıda sistemine yarattığı baskıya işaret ederek Hürmüz Boğazı'ndan gübre ve diğer ürünlerin taşınmasını kolaylaştıracak bir "güven artırıcı mekanizma" üzerinde çalıştığını duyurdu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, gazetecilere yaptığı açıklamada Orta Doğu'daki çatışmaların Hürmüz ve Babülmendep boğazlarından geçişleri sekteye uğrattığını, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın da seyrüsefer rotalarını tehlikeye attığını belirtti. Guterres, bu gelişmelerin özellikle küresel gıda sistemine baskı oluşturduğunu vurguladı.

"Baskı aracı olmamalı"

Guterres, "Deniz geçiş noktaları asla baskı aracı olmamalı ve dünyanın gıda tedariki, çatışmaların ikincil hasarı konumuna asla gelmemelidir" değerlendirmesinde bulundu. Seyrüsefer özgürlüğünün uluslararası barış ve güvenlik yanında gıda, enerji ve temel malzemelerin taşınması için de hayati olduğunu söyledi.

Guterres, martta kurduğu görev gücünün, Hürmüz Boğazı'ndaki krize müdahale için öncelikli olarak gübre ve ilgili ham maddelerin taşınmasına yönelik bir mekanizma üzerinde çalıştığını, uygulamaların ileride diğer ürünleri de kapsayabileceğini aktardı. Mekanizmanın üye devletlerin uluslararası hukuktan kaynaklanan sorumluluklarını değiştirmeyeceğini belirten Guterres, BM'nin bu süreçte "tarafsız bir kolaylaştırıcı" rolü üstlenebileceğini söyledi.

Guterres, "Şimdi ihtiyaç duyulan şey, tarafların işbirliği ve siyasi iradesidir. Tüm makamları ciddi ve yapıcı bir şekilde katılım göstermeye çağırıyorum" ifadelerini kullandı.

BM Proje Hizmetleri Ofisi (UNOPS) İcra Direktörü Jorge Moreira da Silva ise yazılı açıklamasında, mekanizma önerisinin son dört aydır üye devletlerle sürdürülen görüşmelerde destek bulduğunu ve bölge ülkelerinin iradesiyle faaliyete geçmeye hazır olduğunu bildirdi.